U bent hier: Home - Risico's - Psychosociale arbeidsbelasting en werkdruk

Printvriendelijke versie

 
 
 

5.1. Psychosociale arbeidsbelasting en werkdruk




Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is een verzamelterm voor arbeidsrisico’s die psychosociale belasting bij werknemers veroorzaken. In de Arbowet worden als belastende factoren genoemd: seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en werkdruk in de arbeidssituatie, waardoor stress bij de werknemer kan ontstaan.

Werkdruk

Werkdruk gaat uit van wat iemand op zijn werk moet doen (de belasting, de eisen) en wat hij of zij aankan (belastbaarheid). Bij de eisen kun je denken aan de werkhoeveelheid en het tempo, maar ook aan aspecten als de hoeveelheid en moeilijkheid van de problemen die je in je werk tegenkomt. Wat medewerkers aankunnen verschilt. Wat de één als lastig ervaart, hoeft een ander niet moeilijk te vinden. Het ‘werkvermogen’ van mensen wordt onder andere bepaald door hun (werk)ervaring, leeftijd, werk-privébalans.

Signalen van overbelasting zijn chronische vermoeidheid, concentratieproblemen, depressiviteit et cetera. Een (te) hoge werkdruk kan leiden tot spanningen en werkstress. Spanningen en werkstress zijn de belangrijkste oorzaken van ziekte en vaak langdurig verzuim. Spanningen en werkstress zijn niet in alle situaties werk gerelateerd, het is ook mogelijk dat werknemers te kampen hebben met problemen in de privésfeer. Er kan ook sprake zijn van een combinatie van factoren dat er voor de werknemer moeilijk oplosbare sociaal-emotionele problemen ontstaan. Ook dan is het belangrijk gezondheidsklachten en ziekte van de werknemer te voorkomen door het werk zodanig te organiseren dat de belasting (tijdelijk) kleiner is.

Gezien de hoge maatschappelijke- en bedrijfskosten van (te) hoge werkdruk, hebben werkgevers en werknemers alle belang bij een juiste aanpak van deze problematiek. Werkgevers dienen na te denken over de belastbaarheid van de werknemers en zullen preventieve maatregelen nemen gericht op het voorkomen van psychosociale belasting door het werk. Een inzichtelijk loopbaanbeleid en goede communicatie over de bedrijfsprocessen kan ertoe bijdragen dat klachten door PSA voorkomen worden.

Brancheafspraken BIKUDAK: werkdruk en gezondheidsklachten

Brancheafspraken BIKUDAK: aanpak van werkdruk

Welke beroepen hebben te maken met werkdruk?
In principe kunnen alle beroepsgroepen in de bedrijfstak te maken krijgen met werkdruk.


Wat zegt de wet- en regelgeving?

Wettelijke verplichtingen

Arbobesluit: Artikel 2.15 Maatregelen ter voorkoming of beperking van psychosociale arbeidsbelasting
  • Werkdruk valt onder het begrip 'psychosociale arbeidsbelasting' in de Arbowet (artikel 3, tweede lid). Er is een negatieve kant (de werknemer mag niet overspannen raken van het werk) en een positieve kant (de werknemer moet van en door het werk kunnen leren). De werkgever is verantwoordelijk voor beide aspecten.

    De werkgever moet ervoor zorgen dat psychosociale arbeidsbelasting, zoals werkdruk, geen gevaar oplevert voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers.

    Dit kan door:
    • De inrichting van de werkplek; bijvoorbeeld door het gebruik van ergonomische hulpmiddelen zodat niet (te lang) in eenzelfde gespannen houding wordt gewerkt;
    • De organisatie van de werkzaamheden; bijvoorbeeld door afwisselende werkzaamheden en voldoende pauzes;
    • Een duidelijke taak- en functieomschrijving;
    • Het vastleggen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden draagt bij aan vermindering van de werkdruk.

    In het arbobeleid dient de werkgever expliciet aandacht te besteden aan werkdruk (psychosociale arbeidsbelasting). In de RI&E inventariseert en beoordeelt u de risico's van psychosociale arbeidsbelasting. De maatregelen om werkdruk te voorkomen of te beperken worden opgenomen in het Plan van Aanpak van de RI&E. Hou goed bij welke maatregelen u tegen werkdruk heeft genomen en beoordeel regelmatig of de maatregel effectief is en blijft. De werkgever is verplicht om een preventief beleid te ontwikkelen om werkdruk tegen te gaan en moet werknemers met werkdruk of werkstress begeleiden.

    De werkgever moet ook voorlichting geven over de risico's van (te) hoge werkdruk en over manieren om daarmee om te gaan. Bij het voorkómen van werkdruk op de bouwplaats zijn een goede voorbereiding en planning, het voorkómen van storingen en duidelijke taken en opdrachten erg belangrijk.


CAO BIKUDAK artikel 8B scholing, artikel 8E omscholing en artikel 42 (werk)overleg.


Arbeidstijdenwet
Een andere belangrijke wet is de Arbeidstijdenwet. In deze wet staat beschreven hoelang (hoeveel uur, hoeveel dagen) er achter elkaar mag worden gewerkt en hoelang er in de verschillende situaties gepauzeerd moet worden.
Het doel van de arbeidstijdenwet is drieledig:
  • Waarborgen van bescherming van de veiligheid en gezondheid van de werknemer;
  • Ruimte bieden voor maatschappelijke participatie en zorgtaken van de werknemer;
  • Ruimte bieden voor flexibiliteit voor bedrijven: ruimte voor collectieve, maar ook
  • voor individuele afspraken tussen werkgevers en werknemers


CAO BIKUDAK
  • Artikel 8 Arbeidsduur en arbeidstijden


Meer informatie en uitwerking brancheafspraken in:
 
   
   
 

 

 
 
 

< terug naar vorige pagina